Kategori: Makaleler

“La Havle Vela Kuvvete İlla Billahil Aliyyil Azim”: Güç, Meşruiyet ve Katılımın Siyaset Bilimi Perspektifi Güç ilişkilerinin ve toplumsal düzenin sürekli bir dönüşüm içinde olduğu bir dünyada, her kelime, her ifade, toplumsal yapıyı şekillendiren derin anlamlar taşır. “La havle vela kuvvete illa billahil aliyyil azim” ifadesi, yalnızca dini bir öğretiyi değil, aynı zamanda insanın güç, irade ve sınırlılık üzerine düşüncelerini de simgeler. Bu cümledeki anlam derinliği, sadece bireyin karşılaştığı zorluklar karşısında başvurabileceği bir teselli olmanın ötesinde, siyasal bir bakış açısıyla da önemli bir yer tutar. Güç, iktidar ve yurttaşlık kavramlarıyla bağlantılı olarak, bu ifade siyaset bilimi perspektifinden incelendiğinde, toplumsal meşruiyet,…

Gazeteye Ne Yazılır? – Edebiyatın Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Kelimenin gücü, her zaman yıkıcı ve aynı zamanda yaratıcı olmuştur. Kelimeler, basit bir iletişim aracından çok daha fazlasıdır; onlar, dünyayı yeniden şekillendirebilir, toplumsal yapıları değiştirebilir ve bireylerin ruhsal dünyasında derin izler bırakabilir. Bir gazete, yalnızca güncel olayları aktaran bir araç değil, aynı zamanda edebiyatın katmanlarına sahip bir metin haline gelebilir. Gazeteye yazılacak bir yazı, bir edebi eser gibi, derin anlamlar taşıyabilir, semboller ve anlatı teknikleriyle zenginleşebilir. Bu yazıda, “gazeteye ne yazılır?” sorusunu, edebiyat perspektifinden ele alarak, metinlerin gücüne, sembollerine, anlatılarına ve onların toplumsal etkilerine dair derin bir keşfe çıkacağız. Gazetelerde…

Dava Açıldıktan Kaç Gün Sonra e-Devlete Düşer? Bir gün sabah erkenden evinizde kahvenizi yudumlarken, telefonunuza bir bildirim gelir: “Yeni bir e-devlet mesajınız var.” Tüm evraklarınızı, günlük işlerinizle birlikte gözden geçirdiğiniz sırada bu bildirim, bir dava süreci içinde olup olmadığınızı sorgulamanıza sebep olur. Çünkü başlattığınız dava, nihayet bir aşama kaydetmiştir. Ama bir soru takılır kafanıza: “Dava açıldıktan sonra gerçekten ne kadar sürede bu işlem e-devlete düşer?” Bu soruya yanıt ararken, yalnızca bir hukuki sürecin ne kadar hızla dijitalleştiğiyle ilgili değil, aynı zamanda modern devletin dijitalleşmesi ve vatandaşa sağladığı kolaylıklar konusunda da bazı derinlemesine düşüncelere yol açabiliriz. Bu yazıda, dava açıldıktan sonra…

Tarih, sadece geçmişin bir kaydını sunmaz; aynı zamanda bugünün ve geleceğin nasıl şekillendiğini anlamamıza da yardımcı olur. Geçmişi keşfettiğimizde, yalnızca bir zaman dilimini değil, bir toplumun ruhunu, değerlerini, mücadelelerini ve dönüşümünü de anlamış oluruz. Bu yazıda, “bistro”nun tarihsel kökenlerini ve bu kavramın toplumlar arası etkileşimdeki rolünü ele alacağız. Bir kafe veya restoranın ötesinde, bistro, sadece yemek yenilen bir yer değil, kültürel ve toplumsal dönüşümlerin yaşandığı bir mekandır. Bir Başlangıç: Bistro’nun Doğuşu ve Erken Dönemleri Bistro kelimesi, Fransızca kökenli olup, ilk kez 19. yüzyılın başlarında Paris sokaklarında görülmeye başlanmıştır. Ancak, bistro’nun kökeni tam olarak net değildir. Bazı tarihçiler, kelimenin Rusça “bystro”…

Banka Kripto Paraya Bloke Koyabilir mi? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Kendi zihinsel süreçlerimi gözlemlediğim bir anı hatırlıyorum. Bir bildirim aldım: “Hesabınız geçici olarak kısıtlandı.” Kalbim hızla çarptı, aklımda bir dizi olasılık belirdi. Bu basit mesaj, bilişsel ve duygusal dalgalar yaratmıştı. Finansal dünyada banka bloke kararlarıyla yüzleşen milyonlarca insanın yaşadığı psikolojik tepkileri düşündüm. Peki banka gerçekten kripto paraya bloke koyabilir mi? Bu soruyu sadece hukuki veya teknik açıdan değil, insanların algı, duygu ve sosyal etkileşim dinamikleriyle birlikte ele almak, bireysel ve toplumsal davranışları daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olur. Banka Bloke Kararının Bilişsel Boyutu Bir bankanın kripto paralara blokaj koyma kapasitesi öncelikle…

Bildiri Yayınlamak Ne İşe Yarar? Çocukken okuldaki en sevdiğim derslerden biri sosyal bilgilerdi. Bu derste, toplumların nasıl şekillendiğini, tarihsel olayların birbirini nasıl etkilediğini öğrenirken, aslında toplumların gelişiminde bireylerin payının ne kadar büyük olduğunu da fark ediyordum. O zamanlar, belki de en çok düşündüğüm şey, bu büyük değişimlerin nasıl başladığıydı. Bir gün, hocamız bir bildiriden bahsetmişti ve bu kelime aklımda kalmıştı. Bildiri, aslında bir nevi fikirlerin, keşiflerin, hatta büyük değişimlerin halka duyurulması demekti. Ama günümüzde bildiri yayınlamak ne işe yarar? Bu soruya yetişkin bir bakış açısıyla cevap vermek gerekirse, oldukça derin bir konuya giriyoruz. Bildiri Yayınlamak: Bir Bilgi Paylaşımı Aracı Bildiri…

Limonlu Su Adeti Etkiler Mi? Sosyolojik Bir Perspektif Hayatın her anı, çoğu zaman içsel ve dışsal pek çok faktörün etkileşimiyle şekillenir. Toplumlar, bireylerin yaşamlarını bir dizi kural ve normla çerçeveler. Bu kurallar bazen açıkça tanımlanır, bazen de dolaylı yoldan bireylerin yaşamlarına nüfuz eder. Birçok davranış, toplumsal yapılar ve bireysel tercihler arasında köprüler kurar. Bu noktada, belki de çoğumuzun gündelik hayatında sıkça karşılaştığı bir soruyu ele almak istiyorum: Limonlu su adeti adeti etkiler mi? Sadece bir içecek tercihi gibi görünen bu soru, aslında çok daha derin bir toplumsal soruya işaret ediyor. Limonlu su gibi günlük alışkanlıklar, toplumsal normlar, kültürel pratikler ve…

Bazik Oksit Su ile Tepkime Verir Mi? Farklı Bakış Açılarıyla Bir İnceleme Bazen bir kimyasal reaksiyon, o kadar basit ve direkt gelir ki, hemen sonucu tahmin edebiliyorsunuz. Ama işin içine girip biraz daha derinlemesine bakınca, işler daha karmaşık hâle gelebilir. Mesela, bazik oksit ile suyun tepkimesi… “Bu kadar net bir soru için neden bu kadar kafa yoruyorsun?” diyen içimdeki mühendis, “Çünkü kimya öyle basit değildir!” diyor. Öte yandan içimdeki insan tarafı, “Ya bu çok teknik bir konu, biraz daha genel bakabiliriz değil mi?” diye sorguluyor. Ama ben, her iki açıdan da bakmak istiyorum. Çünkü her iki bakış açısı da bize…

Jakobiyen Determinant Nedir? Matematiksel Bir Kapıyı Aralamak Giriş: Dönüşümlerden Davranışlara Matematiksel bir araştırmacının gözüyle bakıldığında, Jakobiyen determinant kavramı yalnızca formüllerden ibaret değildir; aynı zamanda “koordinat sistemleri değiştiğinde ne olur?” sorusuna verilen anlamlı bir cevaptır. Birden çok değişkenin yer aldığı sistemlerde, değişkenlerin birbirine olan bağımlılığı, değişken dönüşümleri ve hacim‑ölçek ilişkileri bu anahtar kavramla gün yüzüne çıkar. Bu yazıda bu determinantın tarihçesinden başlayarak, günümüzdeki tartışmalarına uzanacak ve pratik uygulamalarını da örneklerle tartışacağız. Tarihsel Arka Plan Jakobiyen terimi, adını 19. yüzyılda yaşamış Carl Gustav Jacob Jacobi’den alır. :contentReference[oaicite:2]{index=2} Jacobi’nin çalışmaları, değişkenli fonksiyonların türevlerine ilişkin matrisleştirilmiş yaklaşımlara zemin hazırlamıştır. Zamanla, çok değişkenli diferansiyel hesapta “Jacobi…

Gribal Enfeksiyon Tansiyonu Yükseltir Mi? Bir Felsefi Bakış Bir sabah uyanıyorsunuz ve vücudunuzun, her zamankinden farklı bir şekilde size tepki verdiğini hissediyorsunuz. Baş ağrınız, halsizlik ve belki de hafif bir ateş, sizi endişelendiriyor. O an, gribal enfeksiyonun vücudunuz üzerindeki etkileri, bir soru işareti gibi beliriyor kafanızda: “Bu semptomlar sadece grip mi yoksa tansiyonumda bir artışa neden olabilir mi?” Pek çok kişi, gribal enfeksiyonların sadece soğuk algınlığına yol açtığını düşünürken, bazen vücutta farklı, beklenmedik etkiler yaratabiliyorlar. Peki, gribal enfeksiyonlar gerçekten tansiyonu yükseltebilir mi? Bunu anlamak için, soruyu sadece biyolojik bir olgu olarak değil, aynı zamanda felsefi bir bakış açısıyla da ele…